اجرای نمای کامپوزیت
اجرای نمای کامپوزیت
اسفند ۹, ۱۳۹۵
نمای کامپوزیت
نمای کامپوزیت
اردیبهشت ۷, ۱۳۹۶

ورق کامپوزیت

 

ورق کامپوزیت

ورق کامپوزیت

از زمانی که زیبایی ظاهری و آرامش، آسایش، ایمنی و صرفه جویی در مصرف انرژی برای ساختمان ها مد نظر قرار گرفت، ایجاد نماهایی با مصالح و شیوه های اجرایی متفاوت و متنوع به صورتی جدی تر در دستور کار مالکان و سازندگان لحاظ شده است؛ البته از این نظر ایرانیان دارای سابقه ای طولانی و دیرینه در امر نماسازی برای ساختمان ها هستند و در طول تاریخ از گچ بری و آهک بری گرفته تا انواع کاشی و آجر و… برای نماسازی استفاده کرده اند.

نتیجه و حاصل کار هنرمندانه و در عین حال فنی و اصولی معماران و بناها و سازندگان ایرانی را می توان در بناهای تاریخی مثل مساجد جامع بسیاری از شهرها از جمله شیراز، تبریز، اصفهان و بسیاری از عمارت ها، بقعه ها و مقبره ها و بسیاری دیگر از بناهای قدیمی و تاریخی در جای جای کشور، به عینه مشاهده کرد.
دانستن اینکه مقوله نما برای ساختمان ها چه هدف یا اهدافی را دنبال می کند و چه عواملی در نوع و شیوه اجرایی این بخش از ساختمان موثرند، لازم و ضروری است،

اما نکته ای که در اینجا و قبل از پرداختن به بحث اهداف و انواع نماها باید به آن اشاره شود این است که هر نوع نمایی با هر نوع مصالح ساختمانی و با هر هزینه ای که ساخته شود، باید به طور کاملا صحیح و اصولی نگهداری شده و در صورت آسیب دیدگی نما، برای اجتناب از صدمات جدی تر و در نهایت تخریب کلی نما و ساختمان و نیز به منظور حفظ و احیای منظره و جلوه ساختمان،

باید قسمت های آسیب دیده کاملا مرمت و تعمیر شوند.

دلایل واهداف اصلی نماسازی ورق کامپوزیت
زیبا و دلپذیرشدن جلوه ظاهری و بیرونی ساختمان و در نهایت دورنما و منظره (View) مناسب و قابل قبول شهر یا محلی که ساختمان در آن واقع شده است.
ـ کاهش اتلاف انرژی در تمام فصول سال، چراکه نما در ساختمان نقش یک عایق حرارتی و برودتی را بازی می کند که هم از هدرروی انرژی تولیدی سیستم های گرمایشی و سرمایشی ساختمان ممانعت می کند و هم می تواند بر حسب جنس، رنگ و میزان سطحی که دارد، باعث دفع و انعکاس گرما در فصل تابستان خصوصا در مناطق گرمسیری شود و عکس همین عملکرد را در فصل زمستان برای جذب انرژی خورشیدی و گرم شدن ساختمان ها درمناطق سردسیری ایفا کند.
ـ نمای ساختمان به عنوان عایق صوتی ایده آل و مناسب:

کاملا واضح و روشن است که نمای ساختمان نقش بسیار مهمی در کاهش ورود میزان آلودگی های صوتی و صداهای آزاردهنده محیط بیرون به فضای داخلی ساختمان های اداری و مسکونی و…دارد که این مسئله در ابر شهرهای با آلودگی های بالای صوتی بیشتر نمود پیدا می کند. در ساخت و سازهای عصر حاضر، این عایق کاری صوتی با استفاده از نماهای شیشه ای و با به کارگیری شیشه های چند لایه که مابین آنها با گازهایی مثل آرگون پرشده یا خلأ است، به نتایج بهتری (هم بهره گیری از نور بیرون برای تامین روشنایی داخل ساختمان و هم ممانعت از ورود صداهای ناهنجار به داخل) به بازده بالاتری رسیده است. نماهای با جنس سنگ، بتن و آجر نیز عایق های خوبی از نظر صوتی هستند.ـ کمک به افزایش دوام و پایداری ساختمان ها در برابر شرایط نامساعد جوی و محیطی (زلزله، باد، باران اسیدی و رطوبت های خورنده، یخبندان، گازهای اسیدی موجود در هوای آلوده شهرهای بزرگ، پرتوهای مضر خورشید مثل اشعه ماورای بنفش، گرد و خاک ها و دوده های حاوی مواد شیمیایی)
و در نتیجه افزایش عمر مفید ساختمان.
مصالح در نماسازی ورق کامپوزیت 
نماسازی شیشه ای؛ استفاده از شیشه دارای قدمتی در حدود ۶۵۰۰ سال است.

اولین بار در حدود ۳۵۰۰ سال پیش مصریان از شیشه برای ساخت ظروف استفاده کردند. بر اساس شواهد تاریخی، در قرن ششم میلادی برای نخستین بار در کلیسایی در قسطنطنیه از شیشه به عنوان یک مصالح ساختمانی استفاده شد. قصر کریستال لندن اولین ساختمان شیشه ای بود که در سال ۱۸۵۱ احداث شد. البته در ابتدای امر، استفاده از شیشه در کارهای ساختمانی با استقبال چندانی روبه رو نشد، ولی با گذر زمان و با پیشرفت های چشمگیری که در کار تولید انواع شیشه ها، از جمله شیشه های نشکن، دو یا چند جداره عایق صدا و حرارت.

شیشه های بازتابی (رفلکسی) و… به وجود آمد، هر روز بر میزان استفاده از اقسام مختلف شیشه به عنوان یک مصالح ساختمانی زیبا، عایق و در عین حال باصرفه اقتصادی افزوده می شود. علاوه بر مزایای فوق یکی دیگر از محاسن عمده استفاده از شیشه در ساختمان، فراهم شدن امکان دید وسیع و روشنایی کافی برای ساکنان است که در صورت استفاده از انواع خاص آن، این دید می تواند فقط از داخل به خارج باشد و نوری هم که وارد فضای داخل می شود، عاری از هر گونه اشعه مضر خورشید باشد، چرا که تقریبا تمام اشعه های زیان آور آفتاب در برخورد با سطح شیشه ها، بازتاب پیدا کرده و نوری که از شیشه عبور می کند، هیچ گونه ضرری برای اشخاص یا اشیای منزل ندارد.
نماسازی به روش اندودکاری و با استفاده از ملات ها؛ در این شیوه بر حسب شرایط جوی و محیطی منطقه، جنس مصالح سطح زیر کار از نظر میزان جذب آب و رطوبت و میزان مقاومت و چسبندگی و… از ملات های سیمانی، گچی، گلی، آهکی یا ترکیبی از آنها استفاده می شود. به عنوان مثال از نظر مقاومت، ملات های سیمانی دارای بیشترین مقاومت و ملات های گلی و گچی به ترتیب دارای کمترین مقاومت هستند. بنابراین در صورت نیاز به یک نما با مقاومت بالا، هیچ گاه نمی توان از ملات های گچی یا گلی استفاده کرد، اما بر عکس، شکل پذیری و گیرش نماهای گچی بیشتر و سریع تر از انواع سیمانی است.
نماسازی با استفاده از روکش ؛ از دیگر متدهای نماسازی به کارگیری روکش های (غالبا خارجی) مثل رنگ های لعابی، سنتی و دیگر انواع رنگ ها و نیز استفاده از انواع روکش های ساخته شده با مواد رزینی مثل رزین های اکریلیک، الکید، پلی استر، فنولیک، نیتروسلولز و… است.

امروزه ورق آلومینیوم کامپوزیت یکی از شناخته شده ترین و مطرح ترین متریال برای نمای ساختمان به شمار می آید. سبک بودن و کاستن از بار ساختمان از مهم ترین شاخصه های استفاده از این متریال می باشد علاوه بر این زیبایی مدرن و برخی از شاخصه های فیزیکی و شیمیایی آن را به یکی از بی رقیب ترین مصالح ساختمانی مبدل کرده است. برخی از خصوصیات ورق آلومینیوم کامپوزیت عبارت است از:

– سادگی اجرا در ورق کامپوزیت : به دلیل وزن کم و انعطاف زیاد ورق آلومینیوم کامپوزیت یکی از ساده ترین مصالح ساختمانی برای اجرا در نما می باشد . عملیات برش خمش سوراخ کردن با ساده ترین و کم هزینه ترین وسایل قابل انجام می باشد . در ساختمان های بلند و برج ها که جابجایی وسایل ساختمان یکی از معظلات ساخت می باشد بسیار استقبال می شود.

– مقاوم نسبت به تغییرات آب و هوایی محیطی(رطوبت حرارت و اشعه خورشید) : یکی از برجسته ترین خصوصیات ورق های کامپوزیت مقاومت در مقابل شرایط محیطی می باشد در کشور های گرمسیر و مرطوب ورق آلومینیم کامپوزیت بی رقیب می باشد. به دلیل وجود پلی اتیلن فشرده در مرکز و لایه آلومینیوم ورق کامپوزیت بهترین عایق حرارتی می باشد که باعث صرفه جویی در اتلاف انرژی در ساختمان می شود. همچنین به دلیل سطح بسیار صاف و صیقلی برای آلومینیوم اشعه نور خورشید را باز تابانیده و کمترین حرارت را از اشعه خورشید جذب می نماید هم چنین ورق آلومینیوم از مقاوم ترین فلزات در مقابل رطوبت می باشد و زنگ نمی زند و تغییر رنگ آن در مقابل سایر مصالح ساختمانی نما کمتر است.

– تنوع رنگ و سایز: ورق آلومینیوم در ضخامت های مختلف در ورق آلومینیوم و ضخامت های مختلف در پلی اتیلن مرکزی باتوجه به موارد استفاده مختلف موجود می باشد . هم چنین ورق آلومینیوم تقریبا به هر رنگی قابل ساخت می باشد و تنوع رنگ آن بدون محدودیت است.

– مقاوم در برابر آتش سوزی : ورق آلومینیوم کامپوزیت یکی از مقاوم ترین مصالح ساختمانی می باشد که آتش نمی گیرد و در هنگام آتش سوزی گاز یا دود تولید نمی کند. مقاومت در برابر آتش سوزی ورق ضد حریق کامپوزیت از استاندارد GRAID B1 هم بیشتر می باشد.

– سبکی وزن : ورق های کامپوزیت دارای وزن کمی حدود ۸-۵ کیلو گرم در هر متر مربع می باشند که در مقایسه با دیگر مصالح از قبیل سنگ شیشه و سیمان دارای پایین ترین وزن ممکن می باشد. با بررسی های به عمل آمده نمای کامپوزیت آلومینیوم حدود ۹۰% سبک تر از سنگ گرانیت.۸۵% سبک تر از سیمان. ۷۵% سبک تر از شیشه و ۵۰% سبک تر از ورق معمولی است. (کاهش وزن سازه باعث کاهش ضریب زلزله در محاسبات می باشد.)

– خواص آکوستیک : فضای خالی پشت ورق های کامپوزیت باعث ایجاد خاصیت آکوستیک می شود. بعنوان مثال وقتی از یک ورق کامپوزیت در یک ساختمان با دیوارهای ساخته شده از بتن سبک استفاده می شود خاصیت عایق بودن صوت آن دو برابر می شود.

– تنوع در شکل پذیری : بوسیله ابزار زوایای مختلف با لبه تیز تا ۱۳۵ درجه را می توان با این ورقها ایجاد کرد در

حالیکه برای مصالح رایج دیگر فاقد سیمان، سنگ و شیشه این امر امکان پذیر نمی باشد.

– عملکرد غیر یکپارچه در زلزله : با توجه به اینکه این ورق ها به صورت ثابت به نمای ساختمان متصل نمی شوند هنگام وقوع زلزله ورق ها در جای خود حرکت کرده و امکان فرو ریختن آن به حداقل می رسد.

– امکان آب بندی نما : از ویژگی های نمای کامپوزیت، امکان آب بندی آن می باشد به گونه ای که امکان نفوذ آب به زیر نما وجود نداشته باشد و آب ناشی از باران و برف پس از هدایت به شیارهای تعبیه شده از محل معینی خارج می شوند.

– بی نیازی به شستشو : از دیگر ویژگی های این ورق ها تمیز ماندن آن است . دلیل این امر نوع رنگ مصرفی است که در اثر جریان هوا الکتریسیته

ساکن در ورق ایجاد نمی شود که گرد و غبار معلق در هوا جذب نشده لذا سطح آن تمیز مانده و هر گونه گرد و غبار احتمالی نیز با اولین باران از روی سطح کاملا شسته می شود .

– قابلیت تعویض پانل ها : در صورت بروز هرگونه مشکل در یکی از پانل ها به دلایل مختلف این قابلیت وجود دارد که بتوان بدون خرابی کل نما تنها پانل آسیب دیده را عوض کرده و یک پانل جایگزین آن کرد.

عوامل موثر در نما سازی ساختمان های جدید
نحوه و میزان دسترسی سازندگان و مالکان ساختمان ها به مصالح ساختمانی، نوع و شیوه اجرایی که در احداث ساختمان به کار گرفته می شود، نوع کاربری ساختمان یا فضای مورد نظر (اداری ، مسکونی ، آموزشی و…)، شرایط و وضعیت محل یا منطقه احداث ساختمان ( آب و هوا، میزان رطوبت، زمین شناختی و…)، مسائل اقتصادی از نظر میزان بودجه و اعتبار اختصاص یافته برای احداث سازه مورد نظر (در پروژه های دولتی) و میزان توان مالی افراد در ساخت منازل شخصی، رعایت اصول زیبایی شهری یا روستایی و مد نظر قرار دادن هماهنگی ظاهری و نمایی ساختمان با سازه و ساختمان های مجاور، جهت وزش بادهای زمستانی و نیز جهت و نحوه تابش آفتاب بر سطح نما و درنهایت گسترش علم و فن آوری ارتباطات برای بهره گیری از وسائل وتجهیزات مدرن و مصالح نوین و نیز ایده گرفتن از نماسازی سایر کشورهای دارای سبک های خاص و پیشرفته در معماری ساختمان (که اخیرا این امر به صورتی افراطی لحاظ می شود!) البته متناسب با شرایط محیطی و اقلیمی منطقه مشابه در کشور، عواملی هستند که باید در نماسازی ساختمان های جدید رعایت شوند.
آسیب دیدگی نمای ساختمان ها
نمای ساختمان ها در اثر عواملی از قبیل طبله کردن، ترک خوردگی، شوره زدگی، آلوئک، لکه دارشدن، پوسته پوسته شدن،

کنده شدن سنگ ها و آجرهای نما، دچار تغییر رنگ و ظاهر اولیه نما و… می شوند. مواردی همچون نشست جزیی یا کلی ساختمان، یخبندان و انجماد آب یا رطوبت اضافی موجود در نما یا سطح زیرکار، انقباض و انبساط ها و یخ و آب شدن های متوالی و با اختلاف دمای شدید، شوره زدگی یا سولفاته شدن نما در اثر استفاده از آب حاوی سولفات های محلول در آب مصرفی برای ساخت ملات های سیمانی و گچی و… و نیز بتن مصرفی در تولید نماهای بتنی، ترک خوردگی و به طور کلی آسیب دیدگی سطح زیر کار، اختلاط نادرست ترکیبات و اجزا در نماهای بتنی و سیمانی و نیز ملات های مصرفی، استفاده از نوسان بالای دما برای گیرش سریع اندودها و ملات های به کار رفته در نما سازی به عنوان مثال استفاده از وسایل گرم کننده و… از مواردی هستند که با دقت اندکی در زمان اجرا و نیز نگهداری نما کاملا قابل پیشگیری خواهند بود.
زیبایی در نما
همان طور که در ابتدا بیان شد، یکی دیگر از اهداف نماسازی برای ساختمان ها علاوه بر حفظ دوام و پایداری آن، زیبایی و جلوه ظاهری مناسب و مطلوب ساختمان است که هم موجب دلپذیری و جذابیت بیشتر ساختمان می شود و هم در نهایت، افزایش وزن بصری و زیبایی کلی منطقه محل ساخت آن را در پی خواهد داشت.

این چنین نمایی مسلما اثر مطلوب تر و بهتری بر دید و روحیه ساکنان و بینندگان ساختمان خواهد داشت.

بنابراین نکات برشمرده فوق راهکارهایی هستند که بیشتر به منظور دوام، مقاومت و کارایی بیشتر و افزایش عمر مفید و پر بازده نما کارایی دارند و در زیبایی نما نقش کمرنگ تری را ایفا می کنند.
برای اینکه نمای ساختمان جلوه و دید بصری درخور توجهی داشته باشد.

علاوه بر دستورالعمل های سازه ای فوق، باید بارعایت ضوابط معماری و به کارگیری رهیافت های مربوط به افزایش جذابیت و صمیمیت ساختمان در نما تلاش کرد تا حد امکان علاوه بر اینکه ساختمان از نظر سازه ای دارای مقاومت کافی در برابر نیروهای داخلی و خارجی است، با رعایت ضوابط فوق و صد البته با به کارگیری خلاقیت ها و نوآوری های فردی معمار و حتی بنا، البته ضمن حرکت در چارچوب ضوابط معماری خارجی ساختمان و نماسازی، دارای ظاهری مطلوب و ایده آل باشد. از جمله، آرایه دادن به پنجره ها با به کارگیری عناصر و چارچوب های شکیل با رنگ ها و خم و راست های زیبا و مناسب، استفاده از روکش های بازتابی و منعکس کننده خصوصا در نمای ستون هایی که در کنار ورودی ها قرار می گیرند، چرا که این کار باعث کاهش حجم ظاهری ستون شده و از طرفی هم جنبه مانع بودن آن را از بین می برد. ایجاد شیارهای تزئینی در سطح دیوارها که نه تنها اثر منفی در خصوصیات عایق صوت و حرارت بودن آن ندارد، بلکه موجب کاهش ضخامت ظاهری دیوار و در نتیجه دید بصری بهتر آن ودر کل نمای زیباتر ساختمان می شود، ایجاد انحنا در بالای ورودی ساختمان که ضمن تاکید بر وجود ورودی اهمیت، جذابیت و صمیمیت نما را بیشتر می کند و… .

نما در واقع واسطه و بهتر بگوییم زبان گویای ساختمان با محیط اطراف آن محسوب می شود، بنابراین اجرای صحیح و اصولی آن یعنی تقویت و تحکیم ساختمان و قدرت بیان آن.

برگرفته از نشریه شماره ۳۲۵ مرکز تحقیقات مسکن

2 دیدگاه ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *